ႁဝ်းၶႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်း cookies တႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လီလိူဝ်မႃး။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သိုပ်ႇတူၺ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼႆႉၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း cookies ႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ၶေႃႈမုၼ်းထႅင်ႈ။
ယွၼ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီး သိုပ်ႇလူဝ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇၼမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ (CO2) ၼႂ်းလူမ်း ၼမ်မႃး။ ၶတ်းၸႂ်လူတ်းယွမ်း လွင်ႈထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေတႃႉ တႃႇတေၶိုၼ်းမႄးလႆႈ ၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ ဢၼ်ၵႅတ်ႉသ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းလူမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ။
ယွၼ်ႉၼၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊၶဝ် ၸင်ႇၶူင်ဢွၵ်ႇ လွၵ်းလၢႆးၶူင်သၢင်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းပဵဝ်လူမ်းၼၼ်ႉ လူၺ်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် မေႃႇလီႇၵျူး ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၾူမ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉ (HCOOH) လႄႈ ထၢတ်ႈမီႇတႅၼ်ႇၼေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢႆလႅင်းဢၼ်ႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ ယွမ်းလူင်း လူၺ်ႈသၢႆႁိူဝ်ႈလႅင်း (Photocatalytic) ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလႆၢးဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် တႃႇလွင်ႈလႅၵ်ႈလႆၢႈၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးၸၢင်ႊ ဝဵင်းတူဝ်ႇၵျိဝ်ႇ ဢၼ်ၶူးမေႃလူင် ၵႃႇၸူႇႁီႇၵူဝ်ႇ မႄႇတႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ယႂ်ႇလူင်သေ လႆႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ “Angewandte Chemie” မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/5/2023 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶဝ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၶွပ်ႇလဵၵ်း-ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ (MOF) ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် တိၼ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ လူတ်းယွမ်းလႆႈ လူၺ်ႈသၢႆလႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ MOF ဢၼ်ဢဝ် တိၼ်ႇ (Sn) ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်မီး ပိူင်ထၢတ်ႈ [SnII2(H3ttc)2.MeOH]n (H3ttc: ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ထရီႇထီႇဢူဝ်ႇသၢႆႇၼူဝ်ႇရိၵ်ႉ လႄႈ MeOH: မီႇတႅၼ်ႇၼေႃး) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်း CO2 ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်သႆၢလႅင်းသေ ႁၼ်လႆႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းသုင်သုတ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁေႈဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇသူႈမီးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင်ပိူင်လူင်ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈၸုပ်ႇဢဝ်သႆၢလႅင်းလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် မေႃႇလီႇၵျူးဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်ပႃးႁေႈတင်းၼမ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ဢၼ်ယၢဝ်းႁိုင်ယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် Sn ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းဢၼ်လီသုတ်း ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃတင်းသွင်ဢၼ်။
MOFs ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လီသုတ်း တႃႇႁေႈလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝသေယဝ်ႉ MOFs ၼႆႉ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်ၶဵဝ်လိူဝ် တႃႇၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်း ဢၼ်ဢမ်ႇသူႈမီး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
Sn ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ တႃႇ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်း ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် MOF ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈလႄႈ ၶိူင်ႈၸုတ်ႇထၢတ်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉ MOF ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် ၸိူၵ်ႈ၊ လဵၵ်း လႄႈ ၸိင်ႇၵူဝ်ႇၼီႇယမ်ႇ တင်းၼမ်သေတႃႉ လွင်ႈ MOF ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် တိၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးႁူႉၼမ်။
ဢဝ် H3ttc, MeOH လႄႈ တိၼ်ႇၶလူဝ်ႇရၢႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈတႄႇတင်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ MOF KGF-10 ဢၼ်ဢဝ် တိၼ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေၸႂ်ႉတိုဝ်း 1,3-တီႇမီႇထီႇ-2-ၾိၼ်ႇၼိၼ်ႇ-2,3-တီႇႁၢႆႇထရူဝ်ႇ-1H-ပႅၼ်ႇၸူဝ်ႇ[d]ဢီႇမီႇတႃႇၸူဝ်ႇလ် ၼႆယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းပဵၼ် ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ဢီႇလႅတ်ႇထရုၼ်ႇ လႄႈ ငဝ်ႈတိုၼ်း ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢဝ် KGF-10 ဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်လၢႆလၢႆလွင်ႈ။ ၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီး bandgap 2.5 eV သေ ၸုပ်ႇဢဝ် တၢင်းယၢဝ်းႁွၼ်သၢႆလႅင်း ဢၼ်ႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုပ်ႇဢဝ် ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ ဢၼ်ပဵင်းပေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊၶဝ် ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈ ပၢႆးတူဝ် လႄႈ ပၢႆးထၢတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်မႂ်ႇၼႆႉယဝ်ႉၸိုင် ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ ယွမ်းလူင်း မိူဝ်ႈမီးသၢႆလႅင်း ဢၼ်ႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ KGF-10 ၼႆႉ ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလႆၢႈ CO2 ႁႂ်ႈပဵၼ် formate (HCOO–) လႆႈလီငၢမ်းသေ လိူၵ်ႈဢဝ်လႆႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းယင်းမီး လွင်ႈဢွၵ်ႇ quantum ဢၼ်ႁၼ်ၸႅင်ႈလီ ဢၼ်မၢႆတွင်းဝႆႉ (တၢင်းၼမ်ဢေႇ တၢင်းၼမ် ဢီႇလႅတ်ႇထရုၼ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တင်း တၢင်းၼမ် ၾူဝ်ႇတၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးတင်းမူတ်း) ဢၼ်မီး 9.8% တီႈတၢင်းယၢဝ်းႁွၼ် 400 nm ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼၼ်ႉ ၼႄဝႃႈ KGF-10 ၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်း ယွမ်းလူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၼႆႉ လႆႈတၢင်ႇၼႄ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသၢႆလႅင်း ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး ႁေႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းသုင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ထၢတ်ႈၾူမ်း ဝႆးဝႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်လီၾၢင်ႉ ၶွင် KGF-10 ဢၼ်ၸုမ်းၶဝ် ႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇပၼ် လွၵ်းလၢႆးမႂ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႂ်ႈပဵၼ် ၶိူင်ႈၸွႆႈထႅမ် သၢႆလႅင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႅင်းလႅတ်ႇသေ လူတ်းယွမ်း လွင်ႈထၢတ်ႈ CO2 ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶူးမေႃလူင် Maeda လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶေႃႈတွပ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၼေဝႆႉဝႃႈ MOFs ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶဵင်ႇတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁေႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးၵွင်ႉ၊ ၵႃႈၶၼ်ဢေႇ လႄႈ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈလိၼ် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ photocatalytic ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း မေႃႇလီႇၵျူးႁေႈသုၵ်ႉသၢၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။”
Kamakura Y et al (2023) ၶွပ်ႇပိူင် ႁေႈ-ဢေႃႇၵႅၼ်းၼိၵ်ႉ ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် တိၼ်ႇ(II) ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ လူတ်းယွမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ၽၢႆႇတႂ်ႈသၢႆလႅင်း ဢၼ်ႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ လႄႈ လိူၵ်ႈဢဝ်လႆႈ။ ပၢႆးထၢတ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၵူႊမိူင်းမိူင်း။ 10.1002/ဢႃႇၼီႇ.202305923
ၼႂ်းၶေႃႈတွင်ႈထၢမ်ၼႆႉ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ သတၢတ်ႉရၢႆႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊ တီႈ Gatan/EDAX ဢုပ်ႇၵၼ်တင်း AZoMaterials လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢီႇလႅတ်ႇထရွၼ်ႇ ဢၼ်ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၽၢႆႇလင် (EBSD) တင်းၼမ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးသၢႆႊ ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ပၢႆးႁေႈ။
ၼႂ်းၶေႃႈတွင်ႈထၢမ်ၼႆႉ AZoM ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ဢၼ်လီဢၢမ်း ၶွင် Avantes ၼႂ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင် သၢႆလႅင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီႊ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ် ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈမိူဝ်းၼႃႈ ၶွင်သၢႆၶူဝ်းၶွင် တင်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၶူဝ်းၶွင် Avantes ဢၼ်ပဵၼ် Ger Loop ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶေႃႈတွင်ႈထၢမ်ဢၼ်ၼႆႉ AZoM လၢတ်ႈတေႃႇ Andrew Storey တီႈ LECO ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သၢႆလႅင်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ LECO GDS950 လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉဢၼ် LECO GDS950 ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွင်ႈထႆႇ ClearView® ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈထႆႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း မၢၼ်ႇတူၺ်း ဢီႇလႅတ်ႇထရွၼ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊဝၼ်းဝၼ်း (TEM) ၼၼ်ႉ လီလိူဝ်မႃး။
ၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဵဝ်ႈ XRF Scientific Orbis Laboratory ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဵဝ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ သွင်လွင်ႈသေ ၼမ်ႉၵတ်ႉၶိူင်ႈၶူၼ်းၶဵဝ်ႈမၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းယႂ်ႇတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ယွမ်းလူင်းလႆႈ 55 ပုၼ်ႈ လိူဝ်သေ တၢင်းယႂ်ႇမၼ်း မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈ ၶိူင်ႈထတ်းသၢင် PI 89 SEM ၶွင် Bruer ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈထတ်းသၢင် ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ တႃႇထတ်းသၢင် ၼႃႇၼူဝ်ႇမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း ၼႂ်းတီႈယူႇၼၼ်ႉ။
ၵၢတ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်လီမူၼ်ႈသိူဝ်း။ လွင်ႈလူဝ်ႇပၢႆးၸၢင်ႊ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး လႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈ တင်းသွင်လွင်ႈသေ လွင်ႈဢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေသိုပ်ႇပဵၼ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူဝ်းၼႃႈ ပဵၼ်မႃးသေ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉ တေသိုပ်ႇပဵၼ်မႃးထႅင်ႈယူႇ။
ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ ပႅတ်ႉထီးရီးယႃး graphene လႄႈ ပႅတ်ႉထီးရီးယႃး ဢၼ်ပဵၼ် solid-state ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ် ဢီႇလႅတ်ႇထရွတ်ႉ ၵူႊဢၼ် မီးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ cathode ၼႆႉ ၵႆႉမူၼ်ႉမႄးဝႆႉသေတႃႉ allotropes ၶွင် carbon ၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ anodes ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီႊပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် လႆႈၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႊဢၼ်သေတႃႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လူတ်ႉၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။