ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼမ်ႉၶႅင် လုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ပၼ်လွင်ႈထတ်းသၢင် ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သွင်သၢမ်ပီႊၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်တၢင်ႇၼႄၼၼ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လွင်ႈတၢင်းယၢမ်းလဵဝ်၊ လွင်ႈႁေႃႈလွၵ်းၵၢတ်ႇ၊ သုၼ်ႇလႆႈ တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ လွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင် ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢမ်းၶၢတ်ႈ တႄႇဢဝ် ပီႊ 2019 တေႃႇထိုင် 2029 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်တၢင်ႇၼႄၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼမ်ႉၶႅင် ႁႂ်ႈပဵၼ် တွၼ်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ပႃးၸဵမ် လွင်ႈပၼ် လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ၼိူဝ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်တၢင်ႇၼႄၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇ glacial acetic acid ၸွမ်းၼင်ႇ မဵဝ်းၶူဝ်းၶွင်သေ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶၼ်ၶူဝ်းၶွင်၊
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈ လုၵ်ႉတီႈ လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽိင်ႈထုင်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႊပဵၼ် ပိူင်ၾၢင် လႄႈ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိတ်ႉတိယၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပၢႆးၸၢင်ႊ တီႇၸီႇတႄႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵူႊပၢႆးပၢႆး လႅၵ်ႈလၢႆႊၵႂႃႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးၼႆႉ တိုၵ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ၼႃႈလိၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ပၢႆးၸၢင်ႊ လႅၵ်ႈလၢႆႊ ၶိုင်ပွင်မႃးၼၼ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇ။
ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶေးမီးသေ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပၢႆးၸၢင်ႊဢၼ်ၼႆႉ တႃႇႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ႁူႉလႆႈ လွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ် လီလိူဝ်မႃး။ ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းပၢႆးထၢတ်ႈ သီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ထၢတ်ႈဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် တူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉ မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်း တႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ဝၢႆႇၼႃႈၸူး ၶိူင်ႈထၢတ်ႈသီၶဵဝ် လႄႈ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ဢၼ်မီးပၺ်ႇၺႃႇ ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တဵၵ်းတဵင် ၽူႈၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ဝႆးဝႆး။
ၶွမ်ႇပၼီႇ Fact.MR ၼႆႉ လႆႈပဵၼ်မႃး ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ လွႆးလွႆးယဝ်ႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢၼ်မီးပိူင် လႄႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢတ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ တၢင်းႁူႉ ၵၢတ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈထတ်းသၢင်ႁဝ်းၶႃႈ တေဝၢင်းၽႅၼ် ၶေႃႈမုၼ်း ၵၢတ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ် လူဝ်ႇၼၼ်ႉ လီလီယူႇ။
Fact.MR ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း ဢၼ်မီးလွင်ႈႁူႉႁၼ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်မူတ်းသႂ် ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတေပၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းႁဝ်းၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ ႁႂ်ႈဢွင်ႇမၢၼ် လႄႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ ဢၼ်ၸၢင်ႊ ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ယူင်ႉၵၢၼ် : ႁေႃၶမ်း AU-01-H (AU) ၊