ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း cookies တႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လီလိူဝ်မႃး။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သိုပ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼႆႉၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ်ၸွမ်း ပိူင်ၵၢၼ် ၶူၵ်ႉၶီႇ ႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးမၢႆၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ACS ၼႆၸိုင် တႅမ်ႈပၼ်တီႈၼႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် ဢၵွင်ႉၼႆႉ တင်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢမ်ႇလိူၵ်ႈသင်)
ACS ဝႆႉၵႃႈၶၼ် လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ပေႃးသူင်ႇၶေႃႈမုၼ်းမႃးၼႆ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈ C&EN သေ ပၼ်သဵၼ်ႈမၢႆၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ၵူႈဝူင်ႈဝၢင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပၼ်မႃးၼၼ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈလွင်ႈလူဢၢၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လီလိူဝ်မႃးသေ ႁဝ်းၶႃႈတေဢမ်ႇၶၢႆပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တီႈၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽၢႆႇသၢမ်သေပွၵ်ႈ။
မိူဝ်ႈပီႊ ႒႐႐႕ ၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇလူင် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း Colgate-Palmolive ၶဝ် လႆႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇသေ ၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ Fab လႄႈ Dynamo ပၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ Phoenix ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သၢမ်ပီႊ ၶွမ်ႇပၼီႇလူင် ၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ Unilever ၼၼ်ႉ ၶၢႆပၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ ဢၼ်ပႃး All လႄႈ Wisk to Sun Products ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ် ၶၢႆပၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ သွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈသီ ၸၼ်ႉသုင် ၶွင် P&G ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉသင်။ ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်တႄႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ Procter & Gamble ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွင်ႇပေႉ။
တီႈတႄႉမၼ်း မိူဝ်ႈပီႊ 2014 ၼၼ်ႉ ဢႄးလႅၼ်ႇ ၵျီႇလႅပ်ႈလီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ပရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ (P&G) ၼၼ်ႉ ၼႅင်ၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈဢၼ် ယူႇၼီႇလီႇဝႃႇ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းပေႉၵိၼ် လွၵ်းၵၢတ်ႇၵၢင် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈသီ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် P&G ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် တီႈလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၸၼ်ႉသုင်သေ ပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉတႅမ်ႇ ဢၼ်မီး ၽူႈၶေႉၶဵင်ႇ သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶွမ်ႇပၼီႇ Procter & Gamble ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇ Tide လႄႈ Gain ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးၸမ် 60% သေတႃႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႆႈလႄႈ ၵႃႊၶၼ် ၶူဝ်းၶွင် ၶွမ်ႇပၼီႇ လႄႈ ၵူၼ်းၶႄႉၶဵင်ႇၶဝ် မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်းၼမ်။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပီႊ႞ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ် တင်းမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ၵျႃႇမၼီႇ Henkel ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတၢင်း တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇ။ ၶွမ်ႇပၼီႇၼႆႉ လႆႈဢဝ် ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် Persil ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈသုၵ်ႈသီ မိူင်းယူးရူပ်ႉၼၼ်ႉ မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႆႈၶၢႆ လူၺ်ႈ Wal-Mart ၵူၺ်းသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽႄ တီႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ Target ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 2016 ၼၼ်ႉ ႁႅၼ်ႇၵႄႇလ် လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ် ၶူဝ်းၶွင် Sun Products သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတၢင်း သုၵ်ႉသၵ်ႉမႃးထႅင်ႈ။
လွင်ႈဢၼ် Persil ဢွၵ်ႇမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼမ်ႉယႃႈယႃ သုၵ်ႈသီ ၶိုၼ်းမီးႁႅင်းမႃးသေတႃႉ တေၸၢင်ႊဝႆးလိူဝ် ဢၼ် Lafley မုင်ႈမွင်းဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း “Consumer Report” ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶိူင်ႈမႂ်ႇ ၶွင်ႁႅၼ်ႇၵႄႇလ် ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Persil ProClean Power-Liquid 2in1 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈသုၵ်ႈသီ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းလႄႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ် P&G တၢင်ႇၸိူဝ်း တေလႆႈဝႃႈ တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄယူႇ။ ပၢင်ပွႆးၶိုၼ်ႈႁေႃၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တီႇတီႇ လႆႈတီႈသွင် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆပီႊ။
ၶွမ်ႇပၼီႇ Procter & Gamble (Chastened) ဢၼ်ပဵၼ် Procter & Gamble (P&G) ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ် Tide Ultra Stain Release မိူဝ်ႈပီႊ 2016 ၼၼ်ႉသေ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်သႂ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးသေ ဢဝ်ၼမ်ႉဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢွၵ်ႇလႆႈ လီလိူဝ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈသုင်သုတ်း ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်လႆႈထတ်းသၢင် ၶေႃႈမုၼ်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Consumer Reports ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢွၵ်ႇမႃး ဢၼ်ပဵၼ် Tide Plus Ultra လႄႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ Persil ProClean Power-Liquid 2-in-1 ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်သုၵ်ႈသီ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ C&EN တေၵူတ်ႇထတ်း ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ်။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Consumer Reports ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢွၵ်ႇမႃး ဢၼ်ပဵၼ် Tide Plus Ultra လႄႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ Persil ProClean Power-Liquid 2-in-1 ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်သုၵ်ႈသီ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ C&EN တေၵူတ်ႇထတ်း ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ်။
တႃႇတေလၢတ်ႈဝႃႈ ႁႅၼ်ႇၵႄႇလ် တေၶဵင်ႇတႃႉ P&G ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း တီႈၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉ ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၸဝ်ႉၼႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးထၢတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃ P&G ၶဝ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်ၼႆၸိုင် ၶဝ်တေလႆႈ ထုၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈ တိုၼ်းတေလႆႈယူႇ။
Shoaib Arif ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးၸၢင်ႊ တီႈ Surfactant Supplier Pilot Chemical သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈ Tide လႄႈ Persil ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ၸၼ်ႉၵၢၼ် 4 ၸၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃးၼႆႉ ဢႃႇရိပ်ႉ လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးသၢႆႊ Pilot တၢင်ႇၸိူဝ်း ၸွႆႈထႅမ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းႁိူၼ်း တင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ တႃႇသုၵ်ႈသီ လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တၢင်ႇၸိူဝ်း တင်းၼမ်။
ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉငိုၼ်းၼမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢႃႇရိပ်ႉ လၢတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေၸၢင်ႊပႃး ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢႄးလ်ၵျီႇ ပႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ သႃႇလ်ၾူၼ်းၼႅတ်ႉ (LABS) ဢိၵ်ႇပႃး ၼမ်ႉၼဵင်ႈ လႄႈ သီ ၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆး။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶွင်ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈသႂ်ႇပႃး ၶိူင်ႈၸွႆႈထႅမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢတ်ႈ sodium citrate ၊
LABS ၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈ anionic surfactant ဢၼ်မေႃဢဝ်ဢွၵ်ႇ ၽွင်မုၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၽႃႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီ ၼိူဝ်ၽႃႈၵူၺ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈသွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢီႇတၼေႃးလ် ဢီႇထူဝ်ႇသီႇလႅတ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၢႆႇဢူဝ်ႇၼိၵ်ႉ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီလိူဝ် LABS ၼၼ်ႉသေ ပိူင်လူင်မၼ်း တႃႇဢဝ်ဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၶူၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သဵၼ်ႈသၢႆ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းထၢပ်ႈသၢမ်ၼၼ်ႉ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽွၼ်ႉၶဝ် တေၸၢင်ႊသႂ်ႇပၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆလႅင်း ႁိူဝ်ႈလႅင်း ႁႂ်ႈၵႃႈၶၼ်မၼ်း ယွမ်းလူင်းဢိတ်းဢွတ်း။ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆလႅင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢႆလႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုပ်ႇဢဝ်သၢႆလႅင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႅင်းလီၼၼ်ႉသေ ပွႆႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ တီႈဢၼ်မီးသီၶဵဝ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈ လႅင်းလိူဝ်မႃး။ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ လီလိူဝ်၊ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶီႈလဵၵ်း၊ ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း လႄႈ ၶိူင်ႈဢၼ် ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်း ၶူၼ်းၶဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႆႉလႆႈႁၼ် ၼႂ်းပိူင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူင်ႉၼႆသေ ၸၢင်ႊ ႁွႆႈဝႆႉ ၶူၼ်းၶဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈၼမ်ႉသုၵ်ႈသီၼၼ်ႉ တႃႇတေ ႁႄႉၵင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇၶိုၼ်း ၶူၼ်းၶဝ်း ၼိူဝ်ၽႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီး ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ ၼမ်လႄႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢႅၵ်ႉၵူဝ်ႇသႃႇလ်ၾဵတ်ႉ၊ ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လိၼ်ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ (မၢင်ၸိူဝ်း ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၶွမ်ႇပၼီႇ မိူၼ်ၼင်ႇ Procter & Gamble လႄႈ Henkel) လႄႈ ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ဢႃႇရိပ်ႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃးၼႂ်းမၼ်း ၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ႁင်းမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်တီႈၼိုင်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးသၢႆႊသေ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးထၢတ်ႈၶဝ် ႁူႉလွင်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ထၢတ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၽိဝ်ၼႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မၼ်းသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ “ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ပိူင်တၢႆမၼ်းယဝ်ႉၼႆ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်း တေမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်သေ ပိူင်တၢႆ ဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႃး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းသင်ၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႊလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈ တႅတ်ႈတေႃး” ၼႆယဝ်ႉ။ “တိုၵ်ႉတေလႆႈၸၢမ်းတူၺ်း ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်တႄႉတႄႉၼၼ်ႉယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁႄႉႁၢမ်ႈလႆႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ၼႆ ဢႃႇရိပ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ၼိမ်သဝ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ပူဝ်ႇရႅတ်ႉ လႄႈ ၶႄႇလ်သီႇယမ်ႇ ၾူမ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၼႆႉယူႇ။
Franco Pala ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ပၢႆးသၢႆႊ ၶူင်းၵၢၼ် ၼမ်ႉယႃႈယႃ လုမ်ႈၾႃႉ ၶွင် Battelle ၼၼ်ႉ ၸီႉၼႄဝႃႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်လႆႈႁၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးပၼ်ႁႃ ၼႆယဝ်ႉ။ ပႃႇလႃႇ သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ “ တႃႇတေဢဝ် ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ၼမ်ၼႃႇ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။ လွင်ႈယွမ်ႉသီၼႆႉ ပဵၼ်မႃးပၼ်ႁႃသေယဝ်ႉ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇဢမ်ႇလီ ၼႂ်းၵႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်မႃးပၼ်ႁႃယဝ်ႉ။
ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ Battelle ဢၼ်မီးၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ ဢၼ် Pala ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ 1990 ၼၼ်ႉသေ ထတ်းသၢင်တူၺ်း လွင်ႈႁူမ်ႈပွင်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Battelle ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပၢႆးသၢႆႊ တင်းၼမ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸဝ်ႈၶွင်မိၵ်ႈမၢႆ လႄႈ ၽူႈပၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈပူၼ်ႉလိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင် တႃႇပွင်ႇၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၼ်ႉ ethoxylation ၶွင် ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် လုပ်ႇသၼ်လင် ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိူဝ်ၽိဝ်ၼႃႈ ပဵၼ်သဵၼ်ႈသၢႆ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄ ၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇရႃႇ လၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပူဝ်ႇလီႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၶူင်သၢင်ႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်း တႃႇသုၵ်ႈသီ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် Tide လႄႈ Persil တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ပႃးထၢတ်ႈ polyethyleineimine ethoxylate ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈဢၼ်ၸုပ်ႇဢဝ် ၶူဝ်ႈၶွင် ဢၼ် BASF ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး တႃႇ Procter & Gamble ၼၼ်ႉသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈသီၶဝ် လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။
ပႃႇလႃႇ ၸီႉၼႄဝႃႈ ၼႂ်းၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ် ထၢတ်ႈ terephthalic acid copolymers ဢၼ်တေႁူမ်ႇငမ်း ၽႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ သုၵ်ႈသီၼၼ်ႉသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽႃႈယၢင် ဢၼ်မီး ႁွႆးၸဵပ်း လႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈ။ Battelle ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၸိုမ်းၶဝ်ႈၶရူဝ်ႇမႃႇထူဝ်ႇၵရႃႇၽီႇ တႃႇၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ polymers ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း spectroscopy တႂ်ႈလႅင်းလႅင် တႃႇတႅပ်းတတ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ Battelle ၼႆႉ မၼ်းသႂ်ႇၸႂ်ၼိူဝ် ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈလီလိူဝ်မႃး ၵူႊပီႊၼၼ်ႉ လီလီယူႇ။ တႃႇတေထတ်းသၢင်တူၺ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢႅၼ်ႇၸႆးမ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းပႃႇလႃႇၶဝ် ဢဝ်ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် မႃးတၢင်ႇၼိူဝ် ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ ဢၼ်ပႃး ၶရူဝ်ႇမူဝ်ႇၾူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႅၼ်ႇၸႆး(မ်) ယႃႉပႅတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၼၼ်ႉ ၶရူဝ်ႇမူဝ်ႇၾူဝ်ႇ (chromophore) ၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃးသေ ဢဝ်လွင်ႈၸုပ်ႇဢဝ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတူၺ်းသၢႆလႅင်း ဢၼ်မီးသၢႆလႅင်းၼၼ်ႉ တႅၵ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း ဢၼ်တိုၵ်းတေႃး ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢႅၼ်ႇၸႆး(မ်) ဢၼ်ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ၼမ်ႉယႃႈယႃ မိူဝ်ႈဝၢႆးလင် ပီႊ 1960 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ဢႅၼ်ႇၸႆး(မ်) ဢၼ်ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ amylase ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈယၢင်ယႃႉၵဝ်း လႄႈ mannanase ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼႃ တႃႇၵွၼ်ႈသီ ၵႂၢႆးယႃႉပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈၵူဝ်ႇ (မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၢႆႇသ်ၶရဵမ်ႇ လႄႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆလူင်းၼိူဝ်ၶူဝ်းၼုင်ႈၼႆၸိုင် ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ သုၵ်ႈသီယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွၼ်ႈသီ တေၵိုတ်းဝႆႉၼိူဝ်ၶူဝ်းၼုင်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းၽႃႈသေ ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ ၵွၼ်ႈသီ တႃႇၶူၼ်မူတ်းသႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်ယၢပ်ႇတႃႇတေဢဝ်ဢွၵ်ႇ။
ပႃႇသီႇလ် ပရူဝ်ႇၶလႅၼ်ႇ ပႃႇဝႃႇ-လိၵ်ႉ 2in1 လႄႈ တၢႆႇဢူဝ်ႇလ်ထရႃႇသတႅၼ်း ရီႇလီႇ တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ပႃးထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း၊
ၼႂ်း Persil ၼႆႉ ပႃးထၢတ်ႈ lipase (ဢၼ်ၸၢင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်း) လႄႈ cellulase (ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မူတ်းသႂ် လူၺ်ႈဢမ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ လူၺ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵလၢႆႇၵူဝ်ႇသီႇတိၵ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း သဵၼ်ႈသၢႆ ၵူၺ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉ) တႃႇတေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇမူတ်းသႂ် ဢၼ်ၸပ်းဝႆႉ တီႈသဵၼ်ႈသၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သႄးလူးလႅတ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽႃႈယၢင် ၼိမ်သဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသီမၼ်း ႁိူဝ်ႈလႅင်းမႃး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉလႆ ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵလူဝ်ႇၵႅၼ်ႇၼႅတ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊ ယႃႉပႅတ်ႈ ထၢတ်ႈ ပႃႇလီႇသႅၵ်ႉၶရၢႆႉ ဢၼ် ဢၢႆႇမီႇလႅတ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ယႃႉပႅတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Novozymes လႄႈ DuPont ၼႆႉ ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႅၼ်ႇၸႆးမ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မႃးႁိုင်ယဝ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉ BASF ၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ပဵၼ် ပိူင်ၾၢင် ပရူဝ်ႇတိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ BASF လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈဢဝ် ပရူဝ်ႇတိၼ်းမႂ်ႇ လႄႈ ထၢတ်ႈ polyethyleneimine ethoxylate ႁူမ်ႈၵၼ်သေ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တႃႇသုၵ်ႈသီ ဢၼ်လူမ်းမႆႈဢေႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလိူဝ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။
တီႈတႄႉမၼ်း ဢႃႇရိပ်ႉ လႄႈ ၽူႈပႂ်ႉတူၺ်း ၵၢတ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈသီ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢေႇ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သၽႃႇဝ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်တေႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ ပီႊၵၢႆၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ P&G လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈ Tide Purclean ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈမၢႆ ဢၼ်ပဵၼ် ႁၢင်ႈၽၢင် ၶွင်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း 65% ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တူၼ်ႈမႆႉ မႃးၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ Unilever လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ် ၶွမ်ႇပၼီႇ Seventh Generation ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ တႃႇသုၵ်ႈသီ တူၼ်ႈမႆႉ လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၼမ်ႉယႃႈယႃ တႃႇသုၵ်ႈသီ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်လႆႈသူးၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉတႃႇသေႇသေတႃႉ “လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သၽႃႇဝလိူဝ်မႃး” ၼႆ ဢႃႇရိပ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။ “ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ် ထၢမ်ဝႃႈ ‘တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈသၽႃႇဝ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးမီးၵွင်ႉ တႃႇၵူၼ်းလႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေတႃႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။