လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်

လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်ၼႆႉ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ပဵၼ် ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။

လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ - ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇပိူင်လူင် တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢီႇတၼေႃးလ် လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ။ ဢီႇတၼေႃးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်မၼ်းလႆႈမႃးတီႈ လွင်ႈယဵၼ်းပဵၼ်ၼမ်ႉယၢင် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈႁူမ်ႈပွင်းထၢတ်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇပႃႇရူဝ်ႇဢွၵ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ - ဢီႇတၼေႃးလ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ဢႅပ်ႇတုမ်ႉတွပ်ႇသေ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈ တၢင်းမႆႈ လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်း ဢၼ်ၵုမ်းထိင်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်မၼ်းတေပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈမီး ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢီႇတၼေႃး ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ပဵၼ် acetaldehyde ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် acetic acid ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ - ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် ပႅတ်ႉထီးရီးယႃး acetic acid ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇ မႅင်းပႅၵ်ႉတီးရီးယႃးၶဝ်ၼႆ ထၢတ်ႈ acetaldehyde ၼႆႉ တေပဵၼ်မႃး ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉသေ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇတၢႆႇဢွၵ်ႇသၢႆႉ လႄႈ ၼမ်ႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢႅတ်ႉသိတ်ႉမူတ်းသႂ် - ဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းမူတ်းသႂ်ထႅင်ႈ။ လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် ဢၼ်ပႃး လွင်ႈၸႅၵ်ႇၼမ်ႉ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၶႅပ်း။ ၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ မၼ်းပႃးလွင်ႈ ၵုမ်းထိင်း တၢင်းမႆႈ လႄႈ ႁႅင်းတဵၵ်းသေ ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်မူတ်းသႂ်လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵွၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးလွင်ႈဢဝ် ၶိူင်ႈယွမ်ႉဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ သႂ်ႇၼႂ်းမၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်ၵွၼ်ႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁေႃႇလႄႈ လွင်ႈသိမ်းဝႆႉ - ဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁေႃႇဝႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၼႂ်းထူင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းတဝ်ႈမၢၼ်ႇ။ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ဝႆႉတီႈဢၼ်ၵတ်းယဵၼ် ဢၼ်ႁႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လူၺ်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼမ်ႉၶႅင်။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇတေၵုမ်းၵမ် လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တၢင်းမႆႈ၊ ႁႅင်းတဵၵ်း လႄႈ လွင်ႈၸုတုမ်ၶွင် ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈလႆၢလႆၢဢၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇတင်းမူတ်း တႃႇႁႂ်ႈလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလီငၢမ်းလႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူဝ်းၶွင် တေၼိမ်သဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶေးမီး သျၢၼ်းတူင်း ပူႇလီႇသီႇ မီးႁူင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင် ႁင်းၶေႃသေ သူင်ႇပၼ်လႆႈဝႆးဝႆး။ ၼဵၵ်းတီႈၼႆႈ တႃႇလႆႈၵႃႈၶၼ်လူတ်းယွမ်း။