ပေႃးဝႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တႃႇႁိူၼ်းယေး ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လူႉလႅဝ်ၼႆၸိုင် ဢၼ်တေမႃး ၼႂ်းၸႂ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ တေပဵၼ် ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် လႄႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သွင်ၵေႃႉၼႆႉၵူၺ်း၊ တီႈတႄႉမၼ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းယေးသေ မၢင်တီႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် သီၶဵဝ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “သီႇထရိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ” ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းပဵၼ် ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁိူၼ်းယေး မူတ်းသႂ် ဢၼ်မီးဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းသူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉမႃး ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ- လႆႈဢဝ် ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၽႃႈ ဢွၵ်ႇမႃး ႁင်းၶေႃ မိူဝ်ႈဝၢႆးလင် ပီႊ 1700 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် သီႇထရီႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူမ်ႈႁွမ်း လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ႁိူၼ်းယေး ၸဵတ်းလၢႆး တႃႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႂ်ႈလႆႈလီတီႈသုတ်း။
ၵွၼ်ႇပႆႇၶဝ်ႈၸူး လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရီႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်သင်ဢွၼ်တၢင်း။ ၽွင်ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မၢၵ်ႇမႆႉ သီႇထရႅတ်ႉ မႃးၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ မူတ်းသႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽွင်သိတ်ႉထရိၵ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊဝၼ်းၼၼ်ႉသေတႃႉ မီးၽွၼ်းလီ ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ မၼ်းမီးဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈ ၼမ်ႉၼၵ်း ငၢႆႈငၢႆႈသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းမီးၽွၼ်းလီ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သီလမ် ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၵႆႉပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈ တႃႇတႅၼ်းတၢင် ၼမ်ႉမၼ်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၸႅတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵႄႈသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇ။ Dr Joanna Buckley ၽူႈၵပ်းသၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈၸုမ်း Royal Society of Chemistry လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ လႄႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး တင်းၼမ်သေ တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီယူႇ။ pH သုင်လိူဝ်ဢိတ်းဢွတ်း ယွၼ်ႉၼၼ် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉမၼ်း ဢေႇလိူဝ်ဢိတ်းဢွတ်း ယွၼ်ႉၼၼ် မၼ်းမီးၽေးၶဵၼ် တႃႇတေယႃႉလူႉ ၽိဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၼၼ်ႉ ဢေႇလိူဝ်ဢိတ်းဢွတ်းသေ မီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးဢၢႆႁွမ် ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇ လိူဝ်သေ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢၼ်ႉၶၢႆပႃ လႄႈ ၶႅပ်းၶူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။”
ၵူၺ်းၵႃႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸဵပ်းသႅပ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇၽိဝ်ၼႃႈၵူႊဢၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉ မီး 7 တီႈၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇမၢၵ်ႇႁိၼ်သၽႃႇဝ ၽိူၼ်မႆႉ လႄႈ ၽိဝ်ၼႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢႃႇလူးၼိမ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။
လိူဝ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းမူတ်းသႂ်ယဝ်ႉ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်ႈ လႄႈ တႃႇသိမ်းဝႆႉ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ဢွၼ်တၢင်း တႃႇသေႇဝႃႈ ၶိူင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလိူၵ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်းယူႇႁိုဝ်။ Dri-Pak ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းသူင် ၵူၺ်းၵႃႈ ၶိူင်ႈႁေႃႇဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ “တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်လွတ်ႈၽေး” လႄႈ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်ၵူၺ်း။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဢမ်ႇမီးၽေးသင်သေတႃႉ မိူဝ်ႈဢဝ်မၼ်း ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း တႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၽိဝ်ၼင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇမၢၼ်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ၽႃႈတူမ်းသူပ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈသုတ်ႇလူမ်း ထၢတ်ႈသီႇထရိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၸႅတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ မႃးယွမ်ႉသႂ်ႇ ႁႂ်ႈၽိဝ်ၼႃႈမၼ်း မူတ်းသႂ်လိူဝ်မႃး။ ဢဝ်ၼမ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ 2.5 ၸွႆႉ မႃးလေႃးၵၼ်တင်း ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ 500 မီႇလီႇလီႇတႃႇ ၼႂ်းတဝ်ႈၽုၺ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသင်ၼၼ်ႉသေ ၶူၼ်းလေႃးၵၼ်လီလီသေ ဢဝ်ၼမ်ႉဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၽုၺ်ႇပၼ် ၽိူၼ်လႅမ်း ၽိူၼ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လႄႈ ၽိူၼ်လဵၵ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တင်းမူတ်းၼၼ်ႉၵွႆး။
ၶေႃႈမၢႆတွင်း ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်မီးႁွႆးၸဵပ်း လႄႈ ယႃႇပေၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼိူဝ်ၽိဝ်ႁိၼ်သၽႃႇဝ ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်မႆႉ။
ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်လီသေတႃႉ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီမိူၼ်ၵၼ်။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢဝ်ၼမ်ႉသႂ်ႇၼႂ်းၵွၵ်းၼမ်ႉ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈသေ ပိၵ်ႉၾႆး။ မိူဝ်ႈၼမ်ႉပႆႇႁူတ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢိုတ်းၾႆးၾႃႉ၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇ။
ဢဝ်ၾႆးဢွၵ်ႇ ၵွၵ်းၼမ်ႉသေ ဢဝ်ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ 2 ၸွႆႉ သႂ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉမၼ်း လီလီသေ ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 15-20 မိၼိတ်ႉ (ႁႂ်ႈမၢႆတွင်းဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၽႂ်တေဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ!)။ ဢဝ်ၼမ်ႉယႃႈယႃၼၼ်ႉ သႂ်ႇဢွၵ်ႇသေ ဢဝ်ၼမ်ႉ ဢၼ်မႂ်ႇ ႁူတ်းပၼ် ႁႂ်ႈႁွႆးၸဵပ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတင်းမူတ်း။
သင်ဝႃႈ ၽိူၵ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်သီၶဵဝ်ဢိတ်းၼိုင်ႈသေ ဢမ်ႇမီးမၢၵ်ႇၽိတ်ႉ တီႈမိုဝ်းၼႆၸိုင် ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈထႅမ်လႆႈယူႇ။ ဢဝ်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ မွၵ်ႈ 4 လီႇတႃႇ သီႇထရီႇဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သၢမ်ၸွႆႉ မႃးလေႃးၵၼ်သေ ၶူၼ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၸိုမ်းၵႂႃႇၵွႆး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၼုင်ႈၼၼ်ႉ ၸူမ်ႇဝႆႉ ၶိုၼ်းၼိုင်ႈသေ ထိုင်မႃးထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ သုၵ်ႈပၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ် တႃႇတေ ယူတ်းယႃပၼ် ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ။
ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ တႃႇၶိုၼ်းမႄး ၶိူင်ႈမၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႊ ၵူၼ်ႇပင်း လႄႈ ၵူၼ်ႇပင်းၼၼ်ႉ။ ဢဝ်ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ ၽူတ်ႉသႂ်ႇၼႂ်း ႁွင်ႈၼမ်ႉယႃႈယႃ ၼႂ်းၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈၵႅဝ်ႈ ၼၼ်ႉ တမ်းဝႆႉ ၼိူဝ် ၶူင်ႇၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵွႆး။ ပေႃးႁဵတ်းယဝ်ႉ ၶိူင်ႈမၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၶိုၼ်းပဵၼ်မႃး ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းသေ လွင်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်တေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၶိူင်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇမီး ၶူဝ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇတေဢဝ်ဢွၵ်ႇ ၶူဝ်ႈဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ ၼႂ်းႁွင်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉမႆႈ ၼိုင်ႈထူင် သႂ်ႇၼႂ်းၵွၵ်းသေ ဢဝ်ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ သႂ်ႇၵွၵ်းၼိုင်ႈၵွႆး။ ႁႂ်ႈမၼ်းယွမ်ႉသီသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း (ၶိုၼ်းၼိုင်ႈ လီတီႈသုတ်း) ၵွၼ်ႇၸင်ႇ သုၵ်ႈသီပၼ် မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ။
ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇလႄႈ ၽၵ်းတူႁူးလႅင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၢင်ႈလီမႂ်ႇ လူၺ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်းၽိူၵ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးဢၢႆႁွမ်! ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၽိဝ်ၼႃႈ မူတ်းသႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေ ၽူတ်ႉသႂ်ႇတီႈ မၢၼ်ႇလႄႈ ၽၵ်းတူႁူးလႅင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ဢဝ်ၽႃႈမၢၼ်ႇ microfiber သေ သုၵ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်မူၼ်း တႄႇဢဝ်ၼိူဝ် တေႃႇထိုင် တႂ်ႈၼၼ်ႉၵွႆး။ သင်ဝႃႈ ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ် ဢွၵ်ႇယၢပ်ႇၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈမၼ်းၼင်ႈ မွၵ်ႈသွင်သၢမ်မိၼိတ်ႉ ၸင်ႇသုၵ်ႈပၼ်။
မၢၵ်ႇၽိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်း ဢၼ်ၵူၼ်းသူင်ၸႂ် တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၢႆႇၶရူဝ်ႇဝႄႇ မူတ်းသႂ် ၵူၺ်းၵႃႈ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ သီႇထရိၵ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ မိူၼ်ၵၼ်! ၼႂ်းၽွင်ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ၼႂ်းမၢႆၶရူဝ်ႇဝႄႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉမႆႈ 500 မီႇလီႇလီႇတႃႇ သီႇထရိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ 2 ၸွႆႉ မႃးလေႃးၵၼ်။ ၶူၼ်းႁႂ်ႈမၼ်းယွမ်ႉသီၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉ ဢဝ်မႆႈၼႂ်းမၢႆၶရူဝ်ႇဝႄႇ တေႃႇထိုင် ဢၢႆၼမ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းမၼ်း။ ဢိုတ်းၽၵ်းတူ မၢႆၶရူဝ်ႇဝႄႇသေ ႁႂ်ႈဝႆႉ 5-10 မိၼိတ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၼမ်ႉယႃႈယႃ ၵတ်းမႃးယဝ်ႉ ဢဝ်ၽႃႈၼူမ်း သုၵ်ႈပၼ် ၼမ်ႉယႃႈယႃ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၼမ်ႉယႃႈယႃၼၼ်ႉ ၵတ်းမႃးယဝ်ႉၼႆ ဢဝ်မႃးသုၵ်ႈပၼ် မၢႆၶရူဝ်ႇဝႄႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈလႆႈယူႇ။
Good Housekeeping ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ဢႅပ်ႉၾိလိတ်ႉ လၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တေၸၢင်ႊလႆႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈပၼ် တီႈၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈၶဝ် လိူၵ်ႈဝႆႉ ဢၼ်သိုဝ်ႉမႃး လူၺ်ႈ လဵၵ်ႉၶ် ႁဝ်းၶႃႈ တီႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်းလဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
©2025 Hearst UK ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၶွမ်ႇပၼီႇ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လီႊမီႊတိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ပႅၼ်ႇတၼ်ႇ 30 ၊ လူင်းမၢႆၽၢင်ဝႆႉ တီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇ။ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။