ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၵူႊပီႊလႄႈ ၵၢတ်ႇၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဝႆးဝႆးယူႇ။ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၼိမ်သဝ်းသေ ပၼ်တၢင်းႁူႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ၵၢတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ပီႊလႂ်ပီႊၼၼ်ႉ ၼႄဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီႊ (2020-2027) ၼႆႉ တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁႅင်း လႄႈ တေၼိမ်သဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢႆးၸၢင်ႊမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၵူႊပီႊၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ဢမ်ႇဝႃႈ တေလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တေလႆႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢတ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ ပၼ်ဝႆႉ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းသေ လႆႈႁၼ် ၵၢတ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်လႆႈထတ်းသၢင် တင်းမူတ်း (2020-2027) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇသေ ထတ်းသၢင် ၶူဝ်းၶွင်မႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈၶေႃႈမုၼ်း တီႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇ လႄႈ ၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇလင် ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် သဵၼ်ႈမၢႆၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ၼႂ်းၵႄႈ တွၼ်ႊလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၸၢင်ႊပဵၼ် လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈထတ်းသၢင် ၵၢတ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ ၶေႃႈမုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢႃႇၼႃႇ၊ ၸုမ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် သဵၼ်ႈမၢႆ တႃႇတေလႆႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸၼ်ႉသုင် လႄႈ ပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ မီးၼမ်ႉတွၼ်း ၼိူဝ် ၽူႈၶေႉၶဵင်ႇၶဝ်။ ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ဢဝ် ပိူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႊလႆႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၼမ်လိူဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းၼၼ်ႉသေ သပ်းလႅင်းၼႄ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တွၼ်ႈဢၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵၢတ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈ ပရူဝ်ႇၾႆး ဢၼ်ပွတ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ် မၼ်းႁူမ်ႈပွင်း ပိူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း တိုၼ်းလၢင်း ၼင်ႇႁိုဝ် ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း တိုၼ်းလၢင်း တေၸၢင်ႊ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် တီႈ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ် ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉဝႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ မဵဝ်းမၼ်း၊ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းမႃး တီႈလွၵ်းၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ ၵူႊတီႈတီႈၼၼ်ႉ တႃႇတေလႆႈ တၢင်းႁူႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ၵူႊတီႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၼႆႉ လႆႈဢဝ်လွၵ်းလၢႆးၶူၼ်ႉၶႂႃႉ သွင်ဢၼ် (မိူၼ်ၼင်ႇ လွၵ်းလၢႆးၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ လႄႈ ၸၼ်ႉသွင်) သေ ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တွမ်မႃး။ မၼ်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇၵဵပ်းႁွမ် ၶေႃႈမုၼ်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးၶေႃႈမုၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈ တၢင်းႁူႉ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ ၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ။ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တႃႇတႅပ်းတတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်မီးၶေႃႈမုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈထတ်းသၢင် ၵၢတ်ႇၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႆႉ ပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸၢင်ႊၶဵင်ႇတႃႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵၢၼ်ထတ်းသၢင် သဵၼ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ ပႃးၸွမ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶူင်းၵၢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၼၼ်ႉ မီးၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇပွင်ႇၸႂ် လွၵ်းၵၢတ်ႇသေ ၶပ်ႉၶိုင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေဝူၼ်ႉထိုင် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵုမ်းထိင်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ် တႅၵ်ႈတူၺ်း လွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် ႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူမ်ႉထႅမ် ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈထတ်းသၢင် လွင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄး ၸုမ်းၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်မႂ်ႇမႂ်ႇ တႃႇတေလႆႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ လႄႈ တႃႇတေတင်ႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းမႂ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေပွင်ႇၸႂ်လႆႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ႁႅင်းႁႅင်းၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ထတ်းသၢင် သဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၸၢင်ႊၸွႆႈထႅမ် တႃႇဝၢင်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၶဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တေႃႇထိုင် ၸုမ်းၶဝ် ပေႃးထိုင် တီႈဢၼ် ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် တႃႇတေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်တေ ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈ ၵႄႈလိတ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇဝႃႈ တေပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ် တေပွင်ႇၸႂ်လႆႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉ ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢမ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသႂ်ႇပႃး ႁွင်ႈၵၢၼ် ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ၶွင် Porter ႁႃႈဢၼ် ဢၼ်တေၸၢင်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ ၸၢင်ႊလူႉလႅဝ် တင်းသွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢဵၼ်ႁႅင်း 5 ဢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် လွင်ႈၸၢမ်းတူၺ်း ႁႅင်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ၊
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ (ၽူႈတၢင်တူဝ် လႄႈ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ တီႈသုတ်း) ၸိူဝ်းဢၼ် ၶိုင်ပွင် ႁႂ်ႈၵၢတ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇတေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸီႉၼႄဝႆႉ ၼႂ်းၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး တႃႇႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇတေဝႆႉၸႂ် လွင်ႈတၢင်းတၢင်းၼွၵ်ႈ မိူဝ်ႈတေၶူင်သၢင်ႈ လွၵ်းလၢႆး ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ၶေႃႈမုၼ်း လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၶူဝ်းၶွင် ၽူႈၶေႉၶဵင်ႇၶဝ် ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ။
• ၼႂ်းၵၢတ်ႇၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း လႄႈ ပိူင်မႂ်ႇ လႄႈ ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သင်လၢႆလၢႆ။ • ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵၢတ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်လၢႆလၢႆ။ • လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ လႄႈ ၽေးၶဵၼ် ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ? • လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢတ်ႇၵိၼ် ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈမႃး။ • လွင်ႈလူဝ်ႇ ၵၢတ်ႇၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႉသလိၵ်ႉဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ • မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ တေယႂ်ႇၵႃႈႁိုဝ်၊ • လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ ဢၼ်ပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လတ်းၽၢၼ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊလုမ်ႈၾႃႉႁႃႉ?
သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးလွင်ႈလူဝ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄႁဝ်းၶႃႈသေ ႁဝ်းၶႃႈတေပၼ်ၶေႃႈမုၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။
Market Research Intellect ၼႆႉ ပၼ်ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် လႄႈ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၸုမ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းသေ ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတေပၼ် တၢင်းမေႃ ၽၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်။ ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းပၼ် ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ၊ ပၢႆးၸၢင်ႊ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပၢႆးထၢတ်ႈ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်၊