ဝႃႇသျိၼ်ႇတၢၼ်ႇ။ ထၢတ်ႈ Dichloromethane ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးမၢင်လွင်ႈ မီးၽေးၶဵၼ် “ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း” လႄႈ EPA တေဢဝ်လၢႆးတၢင်း တႃႇ “ႁူႉႁၼ် လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးၵုမ်းထိင်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽၢႆႇမၢႆတွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၵႅတ်ႇၶႄသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မၢႆတွင်းဝႃႈ ထၢတ်ႈ dichloromethane ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈ ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဢၼ် NIOSH လၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမႄးဢၢပ်ႇၼမ်ႉ လၢႆလၢႆၵေႃႉ လႆႈတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ မီးၽေးတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်း 53 ဢၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇ 52 ဢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပႃးၸဵမ်-
ထၢတ်ႈ Dichloromethane ၼႆႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းထၢတ်ႈ 10 ဢၼ် ဢၼ်လႆႈထတ်းသၢင်တူၺ်း ၽေးၶဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး တႃႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင် လွင်ႈလွတ်ႈၽေးထၢတ်ႈ Frank R. Lautenberg တႃႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ 21 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း ၽေးၶဵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈထတ်းသၢင် ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်လႆႈမူၼ်ႉမႄး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းၽိုၼ်မၢႆတွင်း ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ EPA မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 2021 ၼၼ်ႉ တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈတၢင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႂ်းပိူင်ၵၢၼ် ပၵ်းပိူင် Lautenberg ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ “ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထုၵ်ႇၵႅတ်ႇၶႄ တီႈလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်” ၼႆယဝ်ႉ။ » တေႃႇသူႈၽေးၶဵၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ထၢတ်ႈၶေးမီး ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပၢႆးသၢႆႊ လႄႈ မၢႆမီႈ။ “ .
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးၸဵမ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးတၢင်း “ၶူဝ်းၶွင်တင်းမူတ်း” တႃႇႁူႉႁၼ် ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း လိူဝ်သေ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆး လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းတူၺ်း လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ် ဢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် လႆႈပၼ် လႄႈ ၼုင်ႈ PPE ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း မိူဝ်ႈတႅပ်းတတ်း ၽေးၶဵၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
EPA လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ် “ၸၢင်ႈမီးယူႇ” ၼႆသေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း PPE ၼႆႉ မၼ်းႁူမ်ႇငမ်း လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ် ၶွင် ဢေႇၵျိၼ်ႇၸီႇ ဢၼ်ဝႃႈ ၸုမ်းၽႄ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊမီးၽေးၶဵၼ် တႃႇတေ လႆႈထုၵ်ႇ ထၢတ်ႈမီႇတီႇလီႇယမ်ႇ ၶလူဝ်ႇရၢႆႉ ဝႆးဝႆး မိူဝ်ႈ-
လွၵ်းလၢႆးပၵ်းပိူင် ဢၼ်တေၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈ ၶွင် ဢေႇၵျိၼ်ႇၸီႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ “လွင်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ဢၼ်ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ၊
ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ+ပၢႆးယူႇလီ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း လႄႈ ပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၵၼ်။ ၶႅၼ်းတေႃႈ ယူႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈသေၵမ်း။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ပႃး လွင်ႈယႃႉၵဝ်း သုၼ်ႇတူဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈ မီးသုၼ်ႇ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်လႂ် ပူၼ်ႉပႅၼ် ပိူင်ၵၢၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ႁဝ်းၶႃႈ။ (ၽူႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇ၊ ၼႂ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ် “ၸိုဝ်ႈ” ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၵူၺ်း။ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဢီးမေးလ် ၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇပႃးၼႂ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ)။
ဢဝ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တႃႇၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈ တီႈၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ။
မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Safety+Health ဢၼ်ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ၽူႈပၼ်ႁႅင်း 91,000 ၵေႃႉလိူဝ်သေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ပဵၼ်မႃး တင်းမူတ်း။
ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ဢသၢၵ်ႈၵူၼ်း တီႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ။ ၶွင်ႇသီႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁႃၼမ်ႉတွၼ်း ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈပၵ်းၸႂ် တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း လႄႈ ၵူၼ်းတၢႆ ဢၼ်ၸၢင်ႊႁႄႉၵင်ႈလႆႈၼၼ်ႉ။