ၶမ်ႇပၼီႇႁဝ်းၶႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၵႆႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယူႇတႃႇသေႇ၊ လွင်ႈယူတ်းယႃ, ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇတေပၼ် လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼိူဝ် ပိူင်ၾၢင် ၶေႃႈသင်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူၺ်ႈလၢႆး ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေသိုပ်ႇတင်ႈ ပၢႆးၸၢင်ႊမႂ်ႇမႂ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိူင်ၾၢင်မႂ်ႇမႂ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၼႆႉ။
ၶမ်ႇပၼီႇႁဝ်းၶႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၵႆႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ၊ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၶၢဝ်းယၢဝ်း။ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ သိုပ်ႇမီးၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်တင်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇၶၢႆလႄႈ ဝၢႆးၶၢႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ဢူၺ်းၵေႃႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ မိူဝ်းၼႃႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ၸွမ်းၵၼ်။













လွၵ်းလၢႆး ၶူဝ်းၶွင်ၽၢႆႇလင် ၶွင် သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူမ်း
မိူၼ်ၵၼ်တင်း သဵၼ်ႈတၢင်း ၼီႇယူဝ်ႇပႅၼ်ႇတီးလ် ၵလၢႆႇၵူဝ်ႇၼၼ်ႉ လွၵ်းလၢႆးၼႆႉၵေႃႈ မီးလၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သွင်ဢၼ်-
လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽိင်ႈထုင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၢႆးဢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ၾူဝ်ႇမႅတ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သီလိူင်လႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽိင်ႈထုင်း ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ထၢတ်ႈ sodium formate ဢၼ်ၽိူၵ်ႇလိူဝ်၊ ဢၼ်မူတ်းသႂ်လိူဝ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ထရီႇမီႇထီႇလူဝ်ႇပရူဝ်ႇပႅၼ်ႇ ၶွင် သွတ်ႉတီႇယမ်ႇၾူမ်း
n-Butyraldehyde ၼႆႉ မၼ်းလႆႈၶၢမ်ႇ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၶူၼ်းလေႃး ဢႄးလ်တႄႇ တင်း ၼမ်ႉယၢင် ၾူဝ်ႇမႄႇတီႇႁၢႆႉ ဢၼ်မီး ၶိူင်ႈၸွႆႈထၢတ်ႈ ဢႄႇလ်ၵႃႇလိၼ်ႇ တႃႇတေပဵၼ်မႃး 2,2-dimethylol butyraldehyde ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵၢင်ၼႆႉ မၼ်းတေတုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်း ထၢတ်ႈၾူဝ်ႇမႄႇတီႇႁၢႆႉ ဢၼ်လိူဝ်ဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဢႅၵ်ႉၵႃႇလၢႆႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉ လူၺ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ၶၢမ်ႈ Cannizzaro သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈ trimethylolpropane ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼႆႉ ၾူဝ်ႇမႄႇတီႇႁၢႆႉ လႆႈထုၵ်ႇ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ပဵၼ်မႃး ၾူမ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇဢွၵ်ႉသၢႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၼႆႉ မီးလၢႆလၢႆလၢႆး။ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးၵွင်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽေးတေႃႇပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းႁဝ်းသေတႃႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈတေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႆႉႁႂ်ႈႁႅင်ႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈထၢတ်ႈဢၼ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈသိမ်းဝႆႉ ၸွမ်းပိူင်မၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတေၵွႆသေတႃႉ မၼ်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉလႆႈယူႇ။