ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ႁူႉႁၼ်ဝႆႉ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်သေ ယုမ်ႇယမ်လႆႈသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တႃႇသေႇၼၼ်ႉ ပေႃးၸႂ် CAS 7775-14-6 ၵႃႈၶၼ် သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉ တႃႇၽွၼ်းလီ “ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူဝ်းၶွင် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်း” ၼႆႉ ပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း ၶွမ်ႇပၼီႇႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ် ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး တႃႇႁႂ်ႈ ယိူင်းဢၢၼ်း “ႁဝ်းၶႃႈ တေၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇသေႇ” ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃးလႆႈ။
ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် လႆႈႁူႉႁၼ် လႄႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်သေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တႃႇသေႇၼၼ်ႉ ပေႃးၸႂ် တႃႇ , ၼင်ႇႁိုဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸၢင်ႊၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၶႂၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈမႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၵူႊမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃး ၵူႊတီႈၵူႊတၢင်း ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ လႄႈ ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တၢင်ႇၼႄ ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလီသေတႃႉ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဝၢႆးၶၢႆ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁဵတ်းပၼ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ လႄႈ ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်တေသူင်ႇပၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈထၢမ်ထဵင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ လူၺ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ ဢီးမေးလ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁွင်ႉမႃး သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၶေႃႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇႁဝ်းၶႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ou ၸၢင်ႈလႆႈၶေႃႈမုၼ်းတီႈယူႇႁဝ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉႁဝ်းသေ မႃးတီႈၶွမ်ႇပၼီႇႁဝ်း တႃႇတေလႆႈလွင်ႈထတ်းသၢင် ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢၢၼ်းၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် ၽႂ်မၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁႅင်းယႂ်ႇ တင်း ဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႆႉယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈ တေသွၵ်ႈႁႃ ၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ။

ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵႆႉထၢမ်

လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႃႉ? ႁႂ်ႈမၢႆတွင်း ၶဝ်ႈတူၺ်း တီႈပၢင်ၵုမ် ၽူႈၵမ်ႉထႅမ် ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇၶေႃႈတွပ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ!

ၸွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ မိၵ်ႈမၢႆႁဝ်းၶႃႈ တီႈၼိူဝ်ၶူဝ်းၶွင်လႆႈယူႇႁႃႉ ?

ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းလႆႈယူႇ။ သူင်ႇပၼ် Logo ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ။

ႁပ်ႉသင်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉႁႃႉ?

ၸႂ်ႈ. သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႄႇတင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ တေၶႂ်ႈယႂ်ႇမႃးၸွမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တိုၼ်းတေႉယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ မုင်ႈမွင်း တႃႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တႃႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇလႆႈယူႇႁႃႉ?

ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းဢဝ်ၽွၼ်းလီ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသုတ်း။ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း တေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးပိူင်ႈၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈ မၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေလႆႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်လႆႈ ဢၼ်လီသုတ်း။

ပၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းႁႃႉ?

သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ် ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေပၼ် တူဝ်ယၢင်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သင်ႇသိုဝ်ႉထႅင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ လီဢၢမ်းတေႉတေႉ။

ၸွင်ႇသူင်ႇပၼ်ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈယူႇႁႃႉ?

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈသူင်ႇၶူဝ်းၶွင် ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ ႁႂ်ႈၶူဝ်းၶွင် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းသၢႆၼႆႉ မႃးလၢႆပီႊယဝ်ႉ။

ၸွင်ႇၵႂႃႇလႄႇၶွမ်ႊပၼီႊလႄႈႁူင်းၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တီႈမိူင်းၶႄႇလႆႈၶႃႈႁႃႉ?

မၼ်ႈၸႂ်. မႃးလႄႇၶွမ်ႊပၼီႊႁဝ်းၶႃႈ တီႈဝဵင်းၸီႇပူဝ်ႇ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈလီတႄႉတႄႉ။ (တၢင်းၶီႇလူတ်ႉ 1.5H လုၵ်ႉတီႈၸိၼ်ႇၼၢၼ်ႇ)

တေႁဵတ်းႁိုဝ်သင်ႇလႆႈ?

ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈသူင်ႇၶေႃႈထၢမ်ၸူးၽူႈတၢင်တူဝ်ၶၢႆႁဝ်းၶႃႈ သေၵေႃႉၵေႃႉ တႃႇလႆႈၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈသင်ႇသိုဝ်ႉ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၶႃႈတေသပ်းလႅင်းၼႄ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
ၼိူင်ႈဢၼ်. ၶိူင်ႈလူတ်းယွမ်းႁႅင်း - ရူၼ်ႇၵႃႇလီႇၼႆႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလူတ်းယွမ်းႁႅင်းသေ ၵႆႉပဵၼ် ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ် သွတ်ႉတီႇယမ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉ လႄႈ သွတ်ႉတီႇယမ်ႇသႃႇလ်ၾိတ်ႉ။
ၶ. လွင်ႈဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈ လွင်ႈယႃႉၵဝ်း - Rongalite ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ၸဵမ်ပိုင်းလႄႈ မၼ်းယႃႉၵဝ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈငဝ်းလၢႆးမၢင်လွင်ႈ။
လွင်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဝႆးဝႆး ၼႂ်းလူမ်း : 2Na2S2O4 + O2 → 2Na2SO4 + 2SO2↑
လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ ၼႂ်းၼမ်ႉယၢင် 2Na2S2O4 + H2O → Na2S2O3 + 2NaHSO3
လွင်ႈယႃႉၵဝ်း ၼႂ်းလူမ်းမိုၵ်း - 2Na2S2O4 + O2 + 2H2O → 4NaHSO4
လွင်ႈယႃႉၵဝ်းဝႆး တီႈတၢင်းမႆႈ >90°C: 2Na2S2O4 → Na2SO3 + Na2S2O5
လွင်ႈမႆႈလႄႈ လွင်ႈမႆႈႁင်းၵူၺ်း မိူဝ်ႈမႆႈ 250°C ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။
ၵ. လွင်ႈယႃႉၵဝ်း သွတ်ႉတီႇယမ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇသႃႇလ်ၾၢႆႉ ၼႂ်းဢႅတ်ႉသိတ်ႉ/ပိုၼ်ႉထၢၼ်:
ၼႂ်းထၢတ်ႈဢႅတ်ႉသိတ်ႉၼႆႉ မၼ်းယႃႉၵဝ်းဝႆး - Na2S2O4 + H2SO4 → Na2SO4 + SO2↑ + S + H2O
ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ် မၼ်းၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းထၢတ်ႈဢႄႇလ်ၵႃႇလီႇ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေယႃႉၵဝ်း ၼႂ်းထၢတ်ႈဢႄႇလ်ၵႃႇလီႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉ 3Na2S2O4 + 6NaOH → 5Na2SO3 + Na2S + 3H2O