ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ဝႆႉ ၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၶူဝ်းၶွင် ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇသိုပ်ႇမီး ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ် ၽူႈသိုဝ်ႉၶၢႆ ပဵၼ် လွင်ႈတူၺ်းႁၼ် လႄႈ လွင်ႈသုတ်းသဵင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ 141-53-7, ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းပၼ်လႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၢၼ်ႉၸႂ်! ၶွမ်ႊပၼီႊႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတင်ႈဝႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်လၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ် ဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင် ႁွင်ႈၵၢၼ် ငိုၼ်းၶဝ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ် ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လႄႈ သုၼ်ၵၢင် ၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ဝႆႉ တင်းမူတ်း ၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ “ၶူဝ်းၶွင် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇသိုပ်ႇသၢႆၸႂ် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ် ၽူႈသိုဝ်ႉ ပဵၼ်တီႈတူၺ်း လႄႈ တီႈသုတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ ပဵၼ်လွင်ႈ ၸွမ်းလင် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇသေႇ” ဢိၵ်ႇပႃး ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႊ ၶွင် “ၸိုဝ်ႈသဵင် 1st, ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း” တွၼ်ႈတႃႇ , ႁဝ်းမီး ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ ၵုမ်းထိင်း သၢႆၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၊ ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်မီးသုၼ်ႇလႆႈ လႄႈ ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ&ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢမ်ႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢႆ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တင်းၼမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽွၼ်းလီၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ”မိၵ်ႈမၢႆ ၼၢႆႇလူၼ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ” သေ တေပိုၼ်ၽႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ ၵူႊတီႈၵူႊတၢင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်ႉၶၢႆႉတီႈယူႇ လႄႈ ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ် ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈလီတီႈသုတ်း။

ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵႆႉထၢမ်ၵၼ်

လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႃႉ? ႁႂ်ႈမၢႆတွင်း ၶဝ်ႈတူၺ်း တီႈပၢင်ၵုမ် ၽူႈၵမ်ႉထႅမ် ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇၶေႃႈတွပ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ!

ၸွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ မိၵ်ႈမၢႆႁဝ်းၶႃႈ တီႈၼိူဝ်ၶူဝ်းၶွင်လႆႈယူႇႁႃႉ ?

ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းလႆႈယူႇ။ သူင်ႇပၼ် Logo ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ။

ႁပ်ႉသင်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉႁႃႉ?

ၸႂ်ႈ. သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႄႇတင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ တေၶႂ်ႈယႂ်ႇမႃးၸွမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေႉတေႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ မုင်ႈမွင်း တႃႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တႃႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇလႆႈယူႇႁႃႉ?

ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းဢဝ်ၽွၼ်းလီ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသုတ်း။ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း တေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးပိူင်ႈၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈ မၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ တေလႆႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်လႆႈ ဢၼ်လီသုတ်း။

ပၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းႁႃႉ?

သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ် ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေပၼ် တူဝ်ယၢင်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သင်ႇသိုဝ်ႉထႅင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ လီဢၢမ်းတေႉတေႉ။

ၸွင်ႇသူင်ႇပၼ်ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈယူႇႁႃႉ?

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈသူင်ႇၶူဝ်းၶွင် ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ ႁႂ်ႈၶူဝ်းၶွင် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းသၢႆၼႆႉ မႃးလၢႆပီႊယဝ်ႉ။

ၸွင်ႇၵႂႃႇလႄႇၶွမ်ႊပၼီႊလႄႈႁူင်းၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တီႈမိူင်းၶႄႇလႆႈၶႃႈႁႃႉ?

မၼ်ႈၸႂ်. မႃးလႄႇၶွမ်ႊပၼီႊႁဝ်းၶႃႈ တီႈဝဵင်းၸီႇပူဝ်ႇ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈလီတႄႉတႄႉ။ (တၢင်းၶီႇလူတ်ႉ 1.5H လုၵ်ႉတီႈၸိၼ်ႇၼၢၼ်ႇ)

တေႁဵတ်းႁိုဝ်သင်ႇလႆႈ?

ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈသူင်ႇၶေႃႈထၢမ် တီႈၽူႈတၢင်တူဝ် ၶၢႆႁဝ်းၶႃႈ သေၵေႃႉၵေႃႉ တႃႇလႆႈၶေႃႈမုၼ်း ၶေႃႈသင်ႇ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၶႃႈ တေသပ်းလႅင်းၼႄ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
ထၢတ်ႈသွတ်ႉတီႇယမ်ႇၾူတ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မီးဝႆႉ သၢမ်ၸၼ်ႉ တႃႇတေၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉသုင်သုတ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈမူတ်းသႂ် တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း 97.0% သေ မီး NaOH ≤0.50% ၊ Na2CO3 ≤1.30% ၊ NaCl ≤0.50% ၊ Na2S ≤0.06% ၊ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းထိင်းသိမ်းဝႆႉ လွင်ႈမူတ်းသႂ် တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း 95.0% သေ NaOH ≤0.50% ၊ ၸၼ်ႉဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈမူတ်းသႂ် တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း 93.0% သေ NaOH ≤1.00% ၊ Na2CO3 ≤2.00% ၊ NaCl ≤3.00% ၊
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈယႃႉၵဝ်း လူၺ်ႈတၢင်းမႆႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈထတ်းသၢင် တၢင်းမႆႈ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် လႄႈ လွၵ်းလၢႆး ၼႄဝႃႈ တၢင်းမႆႈ လႄႈ တၢင်းမႆႈ ဢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၼိူဝ် လွင်ႈဢွၵ်ႇ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ဢွၵ်ႉသလႅတ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇၾူဝ်ႇမႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ၾူမ်း ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ၸိူမ်ႈၵႂႃႇ တီႈ 253°C သေ တေယႃႉၵဝ်း လွႆးလွႆး ပဵၼ်မႃး ထၢတ်ႈ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ၵႃႇပုၼ်ႇၼႅတ်ႉ၊ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၵျိၼ်ႇ၊ ပေႃးထိုင် 400°C ယဝ်ႉ မၼ်းတေလႆႈ ၶၢမ်ႇလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၼမ်ႉ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေ တေပဵၼ်မႃး ထၢတ်ႈ sodium oxalate ဢၼ်တေယႃႉပႅတ်ႈ ထၢတ်ႈ sodium carbonate ၼိူဝ် 440°C ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈမႆႈဝႆးဝႆး ထိုင် 400–420°C ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီသုတ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈ sodium oxalate ဢၼ်ဢွၵ်ႇလႆႈၼမ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈမႆႈလိူဝ်ႁႅင်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ။