ၼမ်ႉၵတ်ႉသုင်သုတ်း ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်လႆႈလႄႈ လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်လီၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ႁဝ်းၶႃႈ တီႈၸၼ်ႉသုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း သုင်သုတ်း” တႃႇ 2019 ၶၼ်ၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်း ၸၼ်ႉၶႄႇ 20-30%/ၵႃႈၶၼ် ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်း/127-09-3 ၼၼ်ႉသေ တၢင်းဝူၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉပဵၼ် တႃႇၸွႆႈထႅမ် တၢင်ႇၼႄ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵူႊၵေႃႉ လူၺ်ႈ လွင်ႈပၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သိုဝ်ႈယူဝ်းသုတ်း ႁဝ်းၶႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၵတ်ႉသုင်သုတ်း ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်လႆႈလႄႈ လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်လီၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ႁဝ်းၶႃႈ တီႈၸၼ်ႉသုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉယၼ်ၼိူဝ် လၵ်းၵၢၼ် “ၼမ်ႉၵတ်ႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆ သုင်သုတ်း” တႃႇ20-30%, ၼမ်ႉယႃႈယႃ သူဝ်ႇတီႇယမ်ႇ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ ၸၼ်ႉၶႄႇ, လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ သိုပ်ႇမီးၶူဝ်းၶွင် ၸၼ်ႉသုင် လႄႈ ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်ႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်တင်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇၶၢႆ လႄႈ ဝၢႆးၶၢႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၽူႈသိုဝ်ႉၶၢႆမႂ်ႇ လႄႈ ၽူႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵဝ်ႇ ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ မႃးၵပ်းသိုပ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ တႃႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူဝ်းၼႃႈ လႄႈ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် ၵၼ်!